Schaduw op zonnepanelen is een van de grootste boosdoeners als het gaat over tegenvallende opbrengsten. Veel mensen denken dat een klein beetje schaduw op één paneel enkel dat paneel treft, maar in werkelijkheid kan het gevolg voor je hele installatie veel groter zijn dan verwacht. In dit artikel bekijken we hoeveel rendementsverlies je realistisch mag verwachten en hoe je dit kan beperken.
Waarom schaduw zo’n grote impact heeft
Zonnepanelen bestaan uit cellen die in serie geschakeld zijn binnen een string. Wanneer één cel in de schaduw valt, produceert die cel minder stroom. Omdat de cellen in serie staan, bepaalt de zwakste schakel de output van de hele string. Dit betekent dat schaduw op slechts vijf procent van een paneel soms kan leiden tot een productieverlies van dertig procent of meer op dat paneel, en in bepaalde gevallen zelfs op de volledige string waarin het paneel is opgenomen.
Het verschil tussen harde en zachte schaduw
Niet alle schaduw is even schadelijk. Er bestaat een duidelijk onderscheid tussen:
- Harde schaduw: veroorzaakt door bijvoorbeeld een schoorsteen, dakraam of boomtak. Deze schaduw heeft scherpe randen en kan grote pieken in productieverlies veroorzaken.
- Zachte schaduw: denk aan een sluier van wolken, mist of vervuiling. Dit type schaduw vermindert het rendement gelijkmatiger en meestal minder drastisch.
Hoeveel rendementsverlies is realistisch?
De exacte impact hangt af van meerdere factoren, zoals het type omvormer, de plaatsing van de panelen en de duur van de schaduw gedurende de dag. Als vuistregel geldt echter:
- Bij een klassieke stringomvormer kan schaduw op één paneel de opbrengst van de hele string met 10 tot 50 procent doen dalen.
- Bij gebruik van micro-omvormers of optimizers blijft het verlies meestal beperkt tot het beschaduwde paneel zelf, met een verlies van ongeveer 5 tot 20 procent op dat specifieke paneel.
- Permanente schaduw, zoals van een naburig gebouw dat een deel van het dak jaarrond bedekt, kan op jaarbasis oplopen tot 15 à 25 procent minder totale productie.
Hoe kan je schaduwverlies beperken?
Gelukkig zijn er verschillende manieren om de negatieve gevolgen van schaduw te minimaliseren:
- Kies voor micro-omvormers of power optimizers in plaats van een centrale stringomvormer, zeker als er kans is op gedeeltelijke schaduw.
- Plan de plaatsing zorgvuldig: laat een installateur een schaduwanalyse uitvoeren voordat de panelen geplaatst worden.
- Snoei bomen en struiken die in de loop van de jaren voor extra schaduw kunnen zorgen.
- Splits je systeem in meerdere strings, zodat een probleem in het ene deel van het dak niet automatisch de rest van de installatie beïnvloedt.
Besluit
Schaduw kan een aanzienlijke impact hebben op het rendement van je zonnepanelen, met verliezen die kunnen oplopen tot vijftig procent op strings zonder optimalisatie. Door bij de installatie rekening te houden met mogelijke schaduwbronnen en te kiezen voor de juiste technologie, beperk je dit verlies aanzienlijk en haal je het maximale uit je investering.
Foto: Budget Bizar via Pexels
